طرز تهیه اسانس گشنیز و خواص درمانی آن

اسانس گشنیز سابقه طولانی در طب سنتی دارد، قرن هاست که وجود داشته و تصور می شود که ارزش دارویی زیادی دارد. در یونان باستان روغن گشنیز توسط بقراط استفاده می ‌شد و برای مشکلات‌ مختلف سلامتی مانند کاهش اشتها، بی‌ خوابی و ناراحتی‌ های گوارشی توصیه می ‌شد.

اسانس گشنیز چیست؟

گشنیز یک گیاه معطر است که طعم و مزه را به غذاهای مختلف اضافه می کند. علاوه بر این در دوران مدرن امروزی کاربردهای دارویی زیادی دارد. اسانس گشنیز نیز به همین ترتیب فواید درمانی متعددی ارائه می دهد. گشنیز از جمله گیاهان بسیار پرخاصیت و خوش عطری است که دانه و برگ های آن مصرف خوراکی و دارویی فراوانی دارد. اما اسانس گشنیز چیست؟ اسانس گشنیز به انگلیسی تحت عنوان coriander essential oil خوانده می شود. دانه های گشنیز در آزمایشگاه و توسط دستگاه های مخصوص، خرد شده و سپس حرارت داده می شود.

بخاری که از این دانه ها ایجاد می گردد را تقطیر می نمایند. روغن بدست آمده از این فرایند، همان اسانس گشنیز می باشد. این اسانس از ترکیبات ماده های شیمیایی از جمله برنول، سینئول، ترپینول و مهم ترین ماده به نام لینالول برخوردار است. لینالول در واقع یک ترپن الکل است که در حوزه تولید لوازم زیبایی و همچنین سلامت بسیار کاربردی و مفید است.

خواص اسانس گشنیز

همانطور که گیاه گشنیز دارای خواص بی نظیری می باشد، اسانس تهیه شده از آن نیز بسیار مفید است.در ادامه به تشریح برخی خواص اسانس گشنیز می پردازیم:

• از مهم ترین خواص این اسانس می توان به خاصیت ضد نفخ بودن اشاره نمود، گاهی اوقات تجمع گاز در روده ها باعث نفخ و ناراحتی ما می شود که با استفاده از این اسانس به راحتی برطرف می شود.
• اسانس گشنیز دارای خاصیت ضد باکتریایی می باشد و به همین جهت به عنوان ماده اولیه در برخی صنایع غذایی کاربرد دارد. اضافه کردن مقداری از اسانس گشنیز باعث از بین بردن کلیه باکتری های موجود در مواد غذایی می شود.
• این اسانس به خاطر داشتن ماده لینالول در ترکیبات شیمیایی خود دارای خاصیت ضد اضطراب و کاهش استرس موثری می باشد. همچنین لینالول به خاطر داشتن عطر خوش در صنایع آرایشی و بهداشتی کاربرد بسیاری دارد.
• اسانس گشنیز در کاهش میزان انقباض و اسپاسم روده ها که منجر به درد در معده می شود، نقش بسیار مهمی دارد و از این رو در داروی معده درد به عنوان ماده اصلی به کار می رود.
• داشتن خاصیت کاهش درد، به خصوص درد های ناشی از آرتریت جزء ویژگی های اسانس گشنیز می باشد.
• دفع سموم بدن و افزایش میل جنسی از دیگر خواص این اسانس پرفایده می باشد.

طرز تهیه اسانس گشنیز

اسانس گشنیز از دانه ها، برگ و ساقه گیاه گشنیز به کمک تقطیر با بخار آب به دست می آید. رنگ اسانس شفاف تا زرد کم رنگ است و رایحه ای شیرین، علفی، تند، چوبی و کمی میوه ای منتشر می کند. این اسانس یک درمان طبیعی قوی است و می ‌تواند برای درمان انواع بیماری‌ ها و همچنین تقویت خواص درمانی محصولات مختلف خانگی مانند شامپوها، لوسیون ‌های بدن، مواد غذایی و بسیاری موارد دیگر استفاده شود.

این روغن در طول تاریخ به همین روش تقطیر با بخار تولید شده است. البته هنوز به عنوان بهترین راه برای تولید روغن در نظر گرفته می شود زیرا بهترین درجه روغن را تولید می کند و از هرگونه ناخالصی افزودنی های شیمیایی پاک می شود. برای این کار ابتدا گیاهان برداشت می ‌شوند و سپس برای کمک به آزادسازی فیتونوترینت ها و ترکیبات شیمیایی که اسانس را تشکیل می ‌دهند، خرد می ‌شوند.

سپس مواد آلی به یک خمره آب در حال جوش اضافه می شود، جایی که بخار تولید شده توسط آب برای استخراج مواد شیمیایی از مواد آلی از طریق تبخیر استفاده می شود. سپس این بخار در یک محفظه نهایی جمع می‌ شود، جایی که متراکم می ‌شود و مایعی را می‌ سازد که محصول نهایی آن در این مورد اسانس گشنیز است.

ترکیبات اسانس گشنیز

این محصول طبیعی حاوی ترکیباتی مانند بورنئول، سینئول، سیمن، لینالول، فلاندرن، پینن، ترپینئول و ترپینولن است. به همین دلیل، اسانس گشنیز دارای خواص دارویی برجسته است.

اسانس گشنیز در چه مواردی استفاده می شود؟

ساخت صابون و شمع های معطر
اسانس گشنیز به دلیل داشتن بوی تازه، شیرین و مسحور کننده در ساخت انواع صابون و شمع های معطر استفاده می شود. رایحه گرم آن اثری آرام بخش هم برای بدن و هم برای ذهن ما ایجاد می کند.

عطرسازی
از اسانس گشنیز به دلیل خاصیت تثبیت کنندگی عالی استفاده می شود و به خوبی با سایر روغن های ضروری ترکیب می شود (به ویژه برای ایجاد نت مردانه). اغلب برای افزودن طراوت در لوازم آرایشی، ادکلن ها و عطرها استفاده می شود. رایحه شیرین و علفی گشنیز هم آرامش بخش و هم محرک است.

محصولات تسکین درد
اگر از کمردرد، گردن درد، کشیدگی یا گرفتگی عضلات در هر قسمتی از بدن رنج می‌ برید، می ‌توانید برای تسکین سریع‌ تر با یک شکل رقیق شده از اسانس گشنیز ماساژ دهید. می توانید آن را در روغن ها و پمادهای ماساژ بگنجانید.

اقلام مراقبت از پوست
با استفاده از اسانس گشنیز برای درمان مشکلاتی مانند کاهش چربی پوست، کرم ‌ها و مرطوب ‌کننده‌ های صورت تهیه کنید. همچنین با کاهش تا حد زیادی لکه های تیره و رنگدانه ها، پوستی شفاف را به ارمغان می آورد.

روغن های آروماتراپی
گنجاندن اسانس گشنیز در روغن‌ های ماساژ تصمیم خوبی است زیرا باعث تسکین فوری استرس، اضطراب و سردرد می‌شود. همچنین می توان آن را به روغن های ماساژ معمولی خود اضافه کرد.

محصولات ضد شوره مو
از اسانس گشنیز خالص در روغن حامل یا روغن مو استفاده کنید و آن را به طور کامل روی پوست سر و موهای خود ماساژ دهید. روغن گشنیز باعث آرامش فوری در تحریک پوست سر می شود و شوره سر را تا حد زیادی پاک می کند.

آشپزی
به خاطر داشته باشید که هر اسانسی بسیار قوی تر از گیاه یا حتی عصاره آن است، بنابراین یک قطره برای طعم دادن به اکثر دستور العمل ها کافی است. سعی کنید یک قطره اسانس گشنیز را به سس ها و غذا های هندی خود اضافه کنید.

نحوه استفاده اسانس گشنیز

استفاده موضعی
می توانید حدود ۲ تا ۳ قطره اسانس گشنیز را با مقادیر مساوی روغن جوجوبا، نارگیل یا بادام رقیق کنید و به آرامی روی نواحی مشکل دار ماساژ دهید. این مطمئنا می تواند به کاهش درد ناشی از گرفتگی های قاعدگی و درد عضلانی کمک کند. همچنین می توانید آن را روی ناحیه شکم خود بمالید تا سلامت دستگاه گوارش را تقویت کنید. استفاده از آن بر روی مچ دست نیز می تواند به شما کمک کند که همیشه بوی تازگی و طراوت داشته باشید.

رایحه درمانی
شما همچنین می توانید حدود ۴ تا ۵ قطره از اسانس را در دستگاه پخش کننده، بخارساز یا تقطیر پخش کنید تا ذهن پر تنش خود را آرام کنید. اسانس گشنیز نیز به دلیل اثر محرک و انرژی زا هنگام استنشاق بسیار ارزشمند است. به همین دلیل معمولا در دفاتر، مطالعات و فضاهای کاری پراکنده می شود.

اسانس گشنیز هنگامی که منتشر و استنشاق می ‌شود، گرفتگی مجرای بینی را از بین می ‌برد و تنفس را آسان می‌ کند. همچنین برای تسکین سایر علائم مرتبط با سرماخوردگی و آنفولانزا مانند سردرد، احتقان و سنگینی شناخته شده است.

در آب گرم و حمام
شما همچنین می توانید حدود ۴ تا ۵ قطره از اسانس را به یک وان آب گرم و حمام اضافه کنید تا از یک حمام با طراوت و جوان کننده لذت ببرید. این یک گزینه عالی برای تسکین ماهیچه های منقبض، مفاصل سفت و التهاب پا است. از طرف دیگر، اگر احساس استرس می کنید، می توانید این روش را نیز امتحان کنید.

غرغره دهان
با اضافه کردن ۲ تا ۳ قطره اسانس در یک فنجان آب، می توانید از آن به عنوان مخلوط غرغره استفاده کنید تا دهان خود را از شر هر گونه باکتری خلاص کنید و از عفونت جلوگیری کنید. با این حال، مراقب باشید که مخلوط را نخورید.

اسپری دئودورانت
همچنین می توانید حدود ۴ تا ۵ قطره از اسانس را در یک بطری اسپری حاوی آب اضافه کنید، خوب تکان دهید و به عنوان یک دئودورانت طبیعی روی لباس خود اسپری کنید.

استفاده داخلی
طبق مطالعه ای که در سال ۲۰۱۳ در مجله European Food Safety Authority منتشر شد، اسانس گشنیز برای مصرف خوراکی بی خطر در نظر گرفته می شود. پروتکل معمولی این است که فقط یک قطره از روغن را به یک لیوان آب یا یک فنجان چای اضافه کنید و قبل از مصرف خوراکی آن را به خوبی مخلوط کنید تا از رقیق شدن مناسب آن اطمینان حاصل کنید.

اسانس اسطوخودوس از نظر شیمیایی بسیار شبیه اسانس گشنیز است. هر دوی این روغن ها دارای ترکیبات شیمیایی یکسانی هستند و به همین ترتیب، فواید و کاربردهای مشابهی نیز دارند. بنابراین همیشه می توانید به اسانس گشنیز برای جایگزینی مناسب برای اسطوخودوس روی بیاورید و برعکس.

روش نگهداری اسانس گشنیز

اسانس گشنیز را در جای خشک و خنک و در دمای اتاق نگهداری کنید. مطمئن شوید که مستقیما در معرض نور خورشید نیستند و از دسترس کودکان یا حیوانات خانگی دور هستند.